metabolisme verbeteren gezonde stofwisseling

De voordelen van een gezonde stofwisseling

Ons lichaam is simpel gezegd net een machine: je gooit er wat in, het wordt verwerkt en je kunt vooruit. En als je er wat verkeerds in gooit dan gaat het sputteren en op den duur valt het uit. Iets minder zwart op wit werkt ons lichaam op een complexe maar zeer logische manier waarbij de stofwisseling, ook wel metabolisme, een belangrijk onderdeel vormt. Alle voeding die je lichaam binnenkomt, wordt afgebroken en omgezet in energie. Een optimale stofwisseling is essentieel voor een gezond lichaam. In dit artikel lees je alles over de voordelen van een gezonde stofwisseling en hoe je jouw stofwisseling kunt verbeteren.

Stofwisseling, metabolisme?

De term ‘stofwisseling’ betekent ongeveer het volgende: de serie van lichamelijke en chemische reacties in je lichaam die ervoor zorgen dat er energie wordt geproduceerd.

Onder je strottenhoofd en in de buurt van je luchtpijp bevindt zich een belangrijk orgaan: je schildklier, het stuurwiel van je stofwisseling. Je schildklier maakt hormonen aan en zorgt er daarmee voor dat alle cellen in je lichaam naar behoren werken. Via het bloed worden hormonen op pad gestuurd als ‘boodschapper’ om je cellen te vertellen wanneer ze zuurstof en voedingsstoffen mogen gebruiken. Op deze manier beheert je schildklier je stofwisseling en wordt je lichaam voorzien van energie. Je schildklier zorgt er vervolgens voor dat cellen weten wanneer ze energie mogen verbruiken om te groeien of te vernieuwen. Ook je schildklier wordt aangestuurd, namelijk door het zogenaamde hersenaanhangsel of hypofyse die op haar beurt je schildklier signalen geeft als er te veel of te weinig hormonen in ons bloed aanwezig zijn.

In de war

Hoe mooi dit mechanisme ook in elkaar zit, het kan worden verstoord door ziekten of door een verstoorde balans in de chemische huishouding. Het gevolg hiervan is dat je schildklier geen signalen meer opvangt van het hersenaanhangsel en daardoor juist te veel of te weinig hormonen op pad stuurt. Een overactieve schildklier stuurt teveel hormonen op pad en dit betekent dat voedingsstoffen en zuurstof te snel worden verbruikt wat zich vervolgens uit in een hoge hartslag, een constant hongergevoel, het zeer snel verliezen van lichaamsgewicht, een angstig gevoel en slaapstoornissen. Bij een trage schildklier is de stofwisseling te laag, wat veroorzaakt wordt door te weinig hormonen die op pad zijn en dit kan juist weer zorgen voor gewichtstoename, opgezwollen gewrichten en een depressief gevoel. Een goede balans is dus van groot belang voor een goede vitaliteit.

stofwisseling verward

Soms is je stofwisseling verward en dat kan leiden tot (vage) klachten

Goed bewaken!

Om iedere dag goed te kunnen functioneren en je gelukkig te voelen, is het belangrijk om de boel goed te onderhouden. Gelukkig heb je dit voor het grootste gedeelte in eigen hand. Je stofwisseling wordt door een aantal factoren beïnvloed: leeftijd, geslacht, voeding, beweging, lichaamssamenstelling (spier-/vetpercentages) en je algehele lifestyle. Aan leeftijd en geslacht valt niets te veranderen, maar de andere vier factoren kun je gelukkig wel zelf beïnvloeden!

Ongeveer 10-15% van je dagelijkse energie (calorieën) wordt door je lichaam gebruikt om het eten en drinken dat je binnenkrijgt, af te breken en om te zetten in onder andere nieuwe energie. Liefst 60-70% gaat op aan je vitale ‘dagelijkse bestaan’ zoals het onderhouden van je hartslag, ademhaling en lichaamstemperatuur en wordt ook wel je BMR (basal metabolic rate) genoemd. Deze hoeveelheid energie heb je nodig om te overleven als je niets anders zou doen dan de hele dag slapen. De BMR verschilt per persoon en bouwt bij de gemiddelde persoon vanaf het twintigste levensjaar steeds meer af wat onder andere wordt veroorzaakt door spierafname. De rest van je energie, 15-30%, gaat op aan dagelijkse bezigheden zoals lopen, sporten, huishouden, etc. Dit betekent dat je zo’n 30-40% van je dagelijkse energie zelf beïnvloeden door bijvoorbeeld meer te bewegen en gezonder te eten.

energie

energie

Voeding voor een goede stofwisseling

Je kunt je stofwisseling niet zozeer een boost geven door snel even wat gezonds te eten. Het effect is van korte duur en is minimaal. Heb je toch behoefte aan een kleine boost? Eet dan zo pittig mogelijk (chilipepers) of kies voor voeding met veel proteïnen.

Op de lange termijn kun je met een gezond voedingspatroon en een gezonde lifestyle echter wel flink wat invloed uitoefenen op je stofwisseling. Vooral zeewier en andere bronnen voedsel uit de zee zijn goed voor je schildklier omdat deze rijk zijn aan het mineraal jodium en jodium is nodig voor de vorming van je schildklierhormonen. Behalve jodium stimuleert ook het mineraal selenium een goede werking van je schildklier. Regelmatig tonijn, krab, kreeft, zonnebloempitjes en paddenstoelen eten dus! Ben je benieuwd welke superfoods goed voor een gezonde schildklier zijn? Kies voor maca poeder vanwege de aanwezige dosis jodium en voor besjes zoals moerbeien en goji bessen vanwege de aanwezigheid van selenium.

Rijstnoedels met wilde zalm en zeekraal

Rijstnoedels met wilde zalm en zeekraal

Lifestyle voor een goede stofwisseling

Gezonde voeding en een gezonde lifestyle gaan hand in hand. Een gezond dieet betekent zo min mogelijk bewerkt voedsel, veel water drinken om je lichaamsprocessen te ondersteunen en veel verse groenten (bij iedere maaltijd), noten en goede eiwitten om aan al je voedingsstoffen te komen. Dankzij dit dieet ben je in staat om een gezond gewicht te onderhouden en je gewicht bepaalt voor een groot deel de gezondheid en de werking van je schildklier.

Bij een gezonde lifestyle hoort ook een dagelijkse portie vitamine D die je, wanneer mogelijk, het beste uit de zon kunt halen door iedere dag een wandeling of fietstocht door de buitenlucht te maken. Zorg dat je daarnaast genoeg (2 tot 3 keer per week) sport en kies hierbij vooral voor krachtsport omdat dit de spiermassa in je lichaam vergroot. Hoe groter de verhouding van je spieren is ten opzichte van vet, hoe meer energie je dagelijks nodig hebt om je spiermassa te kunnen onderhouden wat resulteert in een betere stofwisseling en uiteindelijk dus meer energie. Spieren verbranden tenslotte calorieën terwijl vet ze juist opslaat!

kulinarischer jakobsweg

Je hebt misschien niet altijd dit uitzicht, maar wandelen kun je overal

Yoga oefeningen voor een goede stofwisseling

Beweging zorgt in het algemeen voor veel voordelen en is onder andere goed voor je stofwisseling. Met yoga kun je net een stapje verder gaan en je stofwisseling een ware boost geven! Door te focussen op de spelbrekers kun je met yoga blokkades opheffen die een goede stofwisseling in de weg staan.

Een voorbeeld van een spelbreker is een slecht werkend maagdarmstelsel dankzij een structureel ongezond voedingspatroon. Zowel je maag als darmen bevinden zich in je onderlichaam. Bij asana’s zoals de Zonnegroet verhoog je je hartslag en span je je buikspieren aan. Deze combinatie heeft een positieve uitwerking op je maagdarmstelsel waardoor je de blokkade uiteindelijk uit de weg kunt helpen. Een ander voorbeeld van een spelbreker is een slechte bloedsomloop, waardoor al je organen benadeeld worden. Asana’s zoals de blaasbalg (hier een video met meer uitleg) zijn gericht op je ademhaling en kunnen je bloedsomloop verbeteren met als resultaat dat je organen weer optimaal kunnen presteren. Een gezonde stofwisseling is het eindresultaat. Met de blaasbalg (ook wel Bhastrika) focus je op een middenrifademhaling, waarbij je je buikspieren gebruikt en tegelijkertijd de bloedsomloop in je lichaam bevordert.

Tot slot is Ashtanga Yoga een ideale manier om bepaalde spiergroepen uit te bouwen waardoor je met minder moeite meer calorieën verbrandt. Ashtanga Yoga is een dynamische yogastijl waarbij je goed moet opletten dat je een niet-sticky yoga mat gebruikt. Meestal wordt voor deze stijl een Manduka yoga mat gekozen die de beste ondersteuning biedt bij dynamische yogastijlen. Als je nog geen ervaring hebt met yoga of net bent begonnen, is een meer statische yogastijl zoals Hatha Yoga ideaal om mee te beginnen. Dankzij handige accessoires zoals een yoga riem of yoga blok en de hulp van een ervaren docent kun je gerust zijn dat je de stofwisseling bevorderende asana’s onder de knie krijgt!

yoga

met yogaoefeningen kun je je stofwisseling een boost geven

Roken en een hoge stofwisseling

Je hebt het vast wel eens gehoord: ‘roken zorgt voor een snelle stofwisseling’ of ‘als je stopt met roken dan kom je aan’. Allebei de uitspraken kloppen en daarmee is ook alles gezegd. Zoals eerder in dit artikel langs kwam, wordt 60-70% van je energie gebruikt door je ‘dagelijkse bestaan’ en gaat een deel naar je hartslag. Roken verhoogt je hartslag tijdelijk met zo’n 10 tot 20 slagen per minuut, net zoveel als bij koorts van 38 graden! De verhoging van je hartslag zorgt voor een hoger energieverbruik waardoor je schildklier harder moet werken met als resultaat een snellere stofwisseling.

Wil je stoppen met roken en niet aankomen? Kies dan in ieder geval niet voor een crash dieet want van ondervoeding gaat je stofwisseling omlaag. Het gevolg is dat je stofwisseling dubbel omlaag gaat omdat het stoppen met roken ook zorgt voor een langzamere stofwisseling. Wat je wel moet doen? Veel gezonde voeding en regelmatig krachttraining, en je stofwisseling is zo weer op een gezond niveau én je komt niet aan.

Kortom

Als een gezonde lifestyle bovenaan je lijst staat dan maak jij je stofwisseling al heel erg blij. Zorg voor een gezond dieet, voldoende dagelijkse lichaamsbeweging en probeer eens een yogales uit om zelf verder te optimaliseren waar jij denkt dat nodig is!

Dit artikel werd geschreven door gastblogger Lisanne van Superyoga. Superyoga.nl is geboren uit een passie voor gezond leven door Lisanne. Je kunt superfoods en yoga artikelen vinden in de webshop, maar ook een blog waar geregeld artikelen en tips en voorbij komen die aansluiten bij een gezonde lifestyle.

Geef een reactie