hoe gezond zijn zuivelvervangers

Infoblog – Hoe gezond zijn zuivelvervangers?

Door Syreeta – In mijn vorige infoblog schreef ik al over hoeveel eiwitten je nodig hebt en over de afwegingen die je zou moeten maken bij het gebruik van dierlijke eiwitten en de nadelen die kleven aan een overmatig gebruik hiervan. Een van de mogelijkheden om minder dierlijke eiwitten binnen te krijgen is het vervangen van zuivelproducten door plantaardige producten. Sojamelk, amandelmelk, sojayoghurt: er wordt ons het beeld gegeven dat het gezonde alternatieven zijn. Maar hoe gezond zijn deze producten nu eigenlijk? En waar moeten we ons van bewust zijn als we voor deze plantaardige alternatieven kiezen?

Soja

Sojaproducten zijn de meest bekende zuivelvervanger. Ze worden gemaakt van de sojaboon, een peulvrucht. Van de peulvruchten staat de sojaboon inderdaad bovenaan qua eiwitgehalte: de bonen bevatten ongeveer 35% eiwit. Een topper dus! In mijn vorige blog schreef ik echter al dat het niet zozeer belangrijk is hoeveel eiwit iets bevat, maar vooral hoeveel eiwit daadwerkelijk door het lichaam opgenomen kan worden. En daar zit hem nu precies de denkfout die vaak gemaakt wordt: wij eten in de westerse wereld bijna altijd bewerkte sojaproducten (denk aan sojamelk, tofu, vegaburgers, sojayoghurt), en niet de sojaboon zelf. De bewerking van de sojaboon zorgt er voor dat we het eiwit slechter kunnen opnemen en kunnen deze bewerkte producten niet als hoogwaardige bron van eiwitten worden genoemd. Bovendien zit er in deze producten vaak veel suiker, geraffineerde oliën, emulgatoren en andere ingrediënten die niet in een natuurlijk eetpatroon thuishoren.

Sojabonen

De sojaboon in onbewerkte vorm

Ook is het nog maar de vraag welke uitwerking sojaproducten precies op ons lichaam hebben. Aan de ene kant wordt ons verteld dat de consumptie van soja veilig is en dat het zelfs positief bijdraagt aan onze gezondheid. Zo zou soja bijvoorbeeld kunnen helpen bij het verminderen van overgangsklachten doordat de zogenaamde isoflavonen uit soja zich in je lichaam gedragen als oestrogenen (= een vrouwelijk hormoon). Ook zouden deze isoflavonen tegen kanker beschermen. De wetenschappelijke studies die deze positieve effecten laten zien worden echter tegengesproken door andere studies die bijvoorbeeld aantonen dat soja juist negatieve effecten heeft op de groei van verschillende vormen van kanker, o.a. borstkanker. Ook wordt er in de ‘positieve’ studies vaak gekeken naar de sojaconsumptie van Japanners – die worden immers als één van de gezondste bevolkingsgroepen ter wereld gezien. Wat er dan meestal niet bij verteld wordt, is dat Japanners soja van oorsprong alleen in gefermenteerde vorm eten (bijvoorbeeld als tempé en miso). De producten die wij eten zijn meestal niet gefermenteerd (zoals sojamelk, tofu), en laten de nadelen van de sojaboon zich nu net opspelen in deze niet-gefermenteerde vorm!

Eenduidigheid rondom het gebruik van soja is er dus niet. Er is dus nog meer onderzoek nodig naar de gezondheidseffecten. In de tussentijd hoeven we naar mijn mening niet panisch te doen over het drinken van een glaasje sojamelk, maar het lijkt me onverstandig om al je koemelkproducten rechtstreeks te vervangen door soja. Zeker ook doordat we via veel bewerkte producten al veel soja binnen krijgen, vaak zonder dat we het weten. Let maar eens op de etiketten: er staan vaak ingrediënten als “sojalecithine” of “soja-eiwit” genoemd, maar ook termen als “plantaardig eiwit”, “plantaardige olie” en “natuurlijke smaakversterker” duiden meestal op de toevoeging van soja. Soja zit dus in veel meer producten verwerkt dan alleen in vegetarische vleesvervangers, tofu en sojamelk!

Plantaardige notenmelk wel een alternatief?

Hoe zit het dan met de andere plantaardige melkproducten zoals amandelmelk? En kunnen we daarmee onze eiwitbehoefte vervullen? Pure noten en zaden zijn tenslotte een prima bron van eiwitten: 50 gram amandelen bevat 10 gram eiwit en 50 gram hazelnoten 7 gram eiwit. Maar een kort onderzoekje in de supermarkt wijst al snel uit dat alle soorten notenmelk (en ook de haver- en kokosmelk), een zeer laag eiwitgehalte bevatten, schommelend tussen de 0,1 en 0,4 gram per 100 ml. Dit komt doordat de hoeveelheid noten dat in deze dranken zit, slechts een paar procent is! De rest van het pak blijkt te bestaan uit water en kunstmatige toevoegingen. Dit is bijvoorbeeld de ingrediëntenlijst van “Alpro Almond Unsweetened”: water, amandel (2%), tricalciumfosfaat, zeezout, stabilisatoren (johannesbroodpitmeel, gellan gom), emulgator (zonnebloemlecithine), vitaminen (riboflavine (B2), B12, E, D2).
Bij een dagelijkse behoefte van meer dan 60 gram eiwit zal je dus heel wat notenmelk moeten drinken! Ook voor je gezondheid hoef je deze melk niet te nemen: de plantaardige melk is sterk bewerkt om het romiger, lekkerder en vitaminerijker te maken. Aan de biologische varianten van notenmelk zijn deze kunstmatige stoffen niet toegevoegd, en daardoor een goed alternatief. Ik ben zelf een groot voorstander van het zelf maken van notenmelk, omdat er (ook bij de biologische) kant-en-klare notenmelk nog steeds sprake is van bewerking van de noten waardoor belangrijke voedingsstoffen (deels) verloren gaan. Het is leuk om te doen, super simpel, en nog belangrijker: je weet zeker dat er geen troep in zit! Hier vind je een recept om zelf amandelmelk te maken.

Amandelmelk

Maak ook eens zelf amandelmelk

Homemade Amandelmelk

zelfgemaakte amandelmelk

Omdenken

Mijn conclusie is dat teveel dierlijk zuivel niet goed is, maar het zeker ook niet zo is dat zuivelvervangers per definitie gezond voor je zijn! Afzien van het drinken van melk en vervolgens liters plantaardige melk drinken levert weer risico’s op andere vlakken, doordat het meestal sterk bewerkte producten zijn en vele ongewenste toevoegingen bevatten. Voor jouw keuze voor zuivel(vervangers) wil ik je aanmoedigen om eens “om te denken”. Jezelf niet de vraag te stellen met welk product je zuivel 1-op-1 kunt vervangen. Maar meer op onderzoek te gaan naar wat je ervoor in de plaats eet en drinkt en dus niet op zoek te gaan naar neppers. Ga in plaats daarvan op zoek naar pure voeding die je lichaam echt voedt! In deel 3 van deze infoblog, die volgende week online komt, geef ik je hiervoor meer inspiratie door een kijkje te geven in mijn plantaardige keuken.

Heb je vragen over dit onderwerp? Laat dan gerust een reactie achter! Ook ben ik benieuwd naar jullie ideeën over zuivelvervangers! Welke keuzes maak jij – en waarom?

Door Syreeta – Syreeta gelooft als natuurvoedingscoach in de kracht van écht eten. Eten dat je lichaam en geest energie geeft en je voedt. Onbewerkt en natuurlijk voedsel dat ons gezond houdt. Als gastblogger van Focus on Foodies wil Syreeta jou inspireren om de kracht van echt eten zelf te ervaren! Volg Syreeta op Instagram: @pure.food.coaching.

Er zijn 3 reacties op Infoblog – Hoe gezond zijn zuivelvervangers?

  1. Linda
    12 mei 2016 at 22:48 (3 jaar ago)

    Leuk artikel! Ik zou graag zelf amandelmelk maken, maar ben allergisch voor rauwe amandelen. Kan ik ook amandelmelk maken van geroosterde amandelen?

    Beantwoorden
    • Syreeta
      13 mei 2016 at 21:31 (3 jaar ago)

      Ja, dat kan zeker! Let wel op dat je kiest voor de ongezouten variant!

      Beantwoorden
      • Linda
        14 mei 2016 at 16:40 (3 jaar ago)

        Bedankt Syreeta, fijn om te weten!

        Beantwoorden

Geef een reactie