vitamines en voedingssupplementen

Voedingssupplementen: vriend of vijand?

Door Syreeta – Je bent al de hele week verkouden en je blijft je collega’s maar lastig vallen met je gehoest. Ook heb je de afgelopen weken weinig tijd gehad om gezond te eten. Wat doe je dan? Steeds meer mensen grijpen in dit geval naar multivitaminen. Voedingssupplementen geven ons het idee dat we iets goeds voor onze gezondheid doen. Ook veroveren steeds meer producten de winkelschappen die meer gezondheid impliceren: Margarines met cholesterolverlagende oliën, melk met extra toegevoegde calcium, brood met extra vezels. We zouden haast het beeld krijgen dat als we hier niet aan mee doen, we ongezond bezig zijn. Wat mij betreft tijd om deze stelling eens flink onder de loep te nemen!

Supplementen gaan niet boven een volwaardig eetpatroon

Het is belangrijk om je te beseffen dat een tekort aan voedingsstoffen bijna altijd ontstaat door onvolwaardig eetpatroon, en dat dit dus ook weer het eenvoudigst op te lossen is, door je voeding aan te passen!
Het gebruik van (witte) meelproducten is een voorbeeld van een steeds groter wordend aandeel van ons ‘negatieve’ onvolwaardige eetpatroon. Dit is zo omdat bij het uitmalen van graan tot wit meel vitamine B1 verloren gaat. Hierdoor wordt het voor het lichaam erg lastig om het zetmeel uit het meel te verteren, omdat dit juist grote hoeveelheden B1 vraagt. Gevolg: omdat het niet meer in het meel zit, worden deze vitamines aan je lichaam onttrokken en ontstaat een tekort aan de B-vitamines.

Als je ervoor zorgt dat je veelzijdig en zo natuurlijk mogelijk eet met de focus op plantaardige voedingsmiddelen, zit je al voor 90% in de goede richting: je vervult dan het grootste gedeelte van je voedingsbehoefte. Wel is het hierbij goed je te realiseren dat biologisch groente en fruit meestal de betere keuze is. Door de verarming van de bodem door intensieve landbouw en het gebruik van kunstmest heeft ons groente en fruit namelijk steeds minder voedingsstoffen in zich. Ook worden er nieuwe gewassen geïntroduceerd die gekweekt zijn om op deze mineraal-uitgeputte bodems te overleven. Deze mineraal-arme gewassen zullen ons (op den duur) niet meer kunnen voorzien in onze behoefte aan voedingsstoffen. In de biologische landbouw wordt de uitputting van de grond zo veel mogelijk tegengegaan, onder andere door natuurlijke meststoffen te gebruiken en grond niet jarenlang voor eenzelfde gewas te gebruiken.

Vitamines uit hun natuurlijke context

Wat veel mensen zich niet beseffen, is dat het innemen van vitamines en mineralen er niet automatisch toe leidt, dat ze ook daadwerkelijk hun werking kunnen doen. De ingrediënten van een voedingssupplement zijn uit hun natuurlijke context gehaald. Het ontbreekt dan aan ‘hulp’stoffen waarvan bekend is dat ze noodzakelijk zijn om de vitamines en mineralen te laten werken. Zo kan bloedonderzoek bijvoorbeeld aantonen dat er na een periode van supplementen slikken voldoende vitamine B in je lichaam aanwezig is, maar ondanks dat blijven de klachten bestaan die duiden op een vitamine B tekort. Dit komt door het ontbreken van de ‘hulp’stoffen: De vitamines blijft simpelweg in het bloed rondzwemmen, en worden vervolgens ongebruikt weer afgescheiden.

Ook de onderlinge verhouding tussen vitamines beïnvloedt de werking ervan. Een tekort van de één kan tot een tekort van de ander leiden. Als je bijvoorbeeld enorm veel calcium tot je neemt, verlaagd dat de werking van magnesium en zink in je lichaam; en zink op zijn beurt weer die van ijzer. En ijzer kan vervolgens weer alleen goed opgenomen worden als er voldoende vitamine C aanwezig is. Dit betekent dus dat als je een vitaminesupplement inneemt, het gevaar bestaat dat je de natuurlijke balans van vele andere vitamines en mineralen verstoort!

pindas magnesium

pinda’s en andere peulvruchten, noten en spinazie bevatten bijvoorbeeld veel magnesium

“Baat het niet dan schaadt het niet”…… toch?!

Het is een misverstand om te denken dat het innemen van meer mineralen/vitamines dan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) goed is voor je gezondheid. Ook hoor en lees je vaak dat je een overschot wel weer uitscheidt, maar van sommige vitamines en mineralen is juist bekend dat ze schadelijk zijn als je er teveel van binnenkrijgt. Zo kan een overdosering vitamine A tot vermoeidheid, vergroting van de milt en lever en pijn in de ledematen leiden. Let op: Het is ook niet zo dat de supplementen die je bij de drogist of de apotheek kunt kopen per definitie zijn afgestemd met de ADH (en ook niet met de veilige bovengrens zoals vastgesteld door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA)). Er zijn volop supplementen verkrijgbaar met veel hogere doseringen waarvan de effecten op de gezondheid dus bedenkelijk zijn!

Tot slot is het goed om te weten dat als je een supplement neemt, je meestal meer in je mond stopt dan alleen de werkzame stof. Supplementen bevatten vaak antiklonter- en vulmiddelen. Een veelgebruikte stof is bijvoorbeeld magnesiumstearaat. De wetenschap heeft tot nu toe uiteenlopende resultaten vastgesteld voor wat betreft de veiligheid/schadelijkheid hiervan. Omdat hier nog geen eenduidigheid over bestaat zal de toekomst moeten uitwijzen welke langetermijneffecten deze stoffen op de gezondheid hebben.

Tijdelijke aanvulling kan behulpzaam zijn

Naar mijn idee is de belangrijkste vraag die je jezelf zou moeten stellen: wat is de reden om supplementen te slikken? Het compenseren van een slecht eetpatroon lijkt niet de beste motivatie. Bij extreme tekorten en in bijzondere situaties kan de tijdelijke inzet van supplementen echter behulpzaam zijn. Dit is bijvoorbeeld het geval als je medicijnen gebruikt; sommige medicijnen versnellen namelijk de uitscheiding van voedingsstoffen. Ook zwangeren en topsporters moeten kritischer kijken naar de hoeveelheid vitamines die ze binnenkrijgen. Als jij denkt dat tijdelijke aanvulling met supplementen jou ook kan helpen, doe dit dan nooit zonder hierover deskundig advies in te winnen. Het is een kunst om een goed voedingssupplement en de juiste dosering uit te zoeken. Een orthomoleculair therapeut/arts of een natuurkundig therapeut kan je hierbij helpen.

vitamines en supplementen

vitamines en supplementen

Mijn advies voor voedingssupplementen

Het antwoord op de vraag of voedingssupplementen goed of slecht zijn ligt ergens in het midden en is van veel dingen afhankelijk. Toch bestaat er weinig twijfel over dat gezond eten altijd stap 1 is. Alleen pure voedingsmiddelen kunnen namelijk garanderen dat alle werkzame stoffen aanwezig zijn en in de meest ideale verhouding. Het innemen van supplementen kan leiden tot verwachtingen dit niet vervuld raken, of erger nog, tot bijwerkingen op de korte of de lange termijn.

Ik zou jou het volgende advies willen geven in het bereiken van een gezond eetpatroon:

  1. Verwijder ‘negatief’ voedsel en vervang dit door puur eten. Puur eten betekent zo natuurlijk en onbewerkt mogelijk, zoveel mogelijk van biologische (dynamische) afkomst. Gun jezelf tijd voor deze stap: je zult kennis en ervaring hierbij moet opdoen. Wees blij met alle kleine stapjes in de goede richting.
  2. Vul eventuele tekorten gericht aan met verschuivingen in je voedingspatroon. Dat betekent dus dat je het beste niet gelijk grijpt naar voedingssupplementen, maar op zoek gaat welke voedingsmiddelen dát mineraal bevat die jij wilt aanvullen.
  3. Win bij extreme tekorten advies in voor een tijdelijke inzet van supplementen. Koop niet op eigen houtje voedingssupplementen!

Als laatste wil ik nog toevoegen dat de keuze voor wel of geen supplementen altijd een individuele afweging zou moeten zijn, tussen de kans van een tekort en de mogelijke (nog onbekende) schadelijke bijwerkingen. Helaas bestaat er in de wetenschap geen eenduidigheid hierin waarop je blindelings kunt vertrouwen. De wetenschap van de voedingsleer is pas enkele tientallen jaren oud en iedere week ontstaan er weer nieuwe inzichten. Soms bevestigen deze inzichten vermoedens die al bestonden, maar regelmatig worden nieuwe onderzoeken gepresenteerd die de eerdere conclusies tegenspreken.
Vooral over de vitamines B, C, D, E en over Magnesium en Omega-3 vetzuren zijn veel studies die aantonen dat aanvulling nuttig of zelfs noodzakelijk is. Helaas zijn er ook net zo veel studies te vinden die dit tegenspreken en zelfs wijzen op gevaren van deze preparaten…
In dit artikel heb ik je hiervan bewust willen maken zo dat jij voor jezelf een passende keuze kunt maken!

vitamine a voedingsmiddelen

Vitamines en mineralen haal je het liefst uit je voeding

Ik ben benieuwd naar jouw overwegingen! Slik jij supplementen? Of heb jij goede ervaringen opgedaan met het veranderen van je voedingspatroon?

Door Syreeta – Syreeta gelooft als natuurvoedingscoach in de kracht van écht eten. Eten dat je lichaam en geest energie geeft en je voedt. Onbewerkt en natuurlijk voedsel dat ons gezond houdt. Als gastblogger van Focus on Foodies wil Syreeta jou inspireren om de kracht van echt eten zelf te ervaren! Volg Syreeta op Instagram: @pure.food.coaching.

Geef een reactie